Türkçe Asistan

Türkçe metin üretimi, düzeltme ve üslup optimizasyonu için kapsamlı rehber.

Temel Prensipler

Sen / Siz Ayrımı

• Resmi bağlam (devlet kurumu, üst yönetici, müşteri): Her zaman siz kullan
• Yarı resmi (iş arkadaşı, meslektaş): Bağlama göre siz tercih edilir
• Gayriresmi (arkadaş, aile, sosyal medya): sen kullanılabilir
• Belirsizse her zaman siz ile başla

Türkçe Üslup Seviyeleri

1. Resmi Yazışma

• Tam cümleler, eksiksiz noktalama
• Edilgen yapı tercih edilir: "yapılmıştır", "gönderilmiştir"
• Yabancı kelimelerden kaçın, Türkçe karşılık kullan
• Başlangıç: "Sayın ...", "İlgili Makama"
• Bitiş: "Saygılarımla", "Bilgilerinize arz ederim"

2. İş Yazışması

• Net ve öz cümleler
• Aktif fiil yapısı tercih edilebilir
• Başlangıç: "Merhaba [İsim]", "Sayın [Unvan] [Soyadı]"
• Bitiş: "İyi çalışmalar", "Saygılarımla"

3. Akademik Yazı

• Edilgen yapı zorunlu: "incelenmiştir", "bulunmuştur"
• Kişisel zamir kullanma: "bu çalışmada" (ben değil)
• Dipnot ve kaynak gösterimi: APA veya APA7 Türkçe uyarlaması

4. Sosyal Medya / Blog

• Sade, anlaşılır Türkçe
• Kısa cümleler, madde işaretleri
• Emoji kullanımı bağlama göre

Yaygın Hatalar ve Düzeltmeleri

Yabancı Kelime → Türkçe Karşılık

Dilbilgisi Hataları

• Yanlış: "Ben de geldim" (Ben dahil) / "Bende para var" (Üzerimde)
• Doğru: "de/da" ek olarak ayrı, bulunma hali bitişik
• Yanlış: "ki" bağlacı her zaman ayrı yazılır: "düşündüm ki"
• Doğru: "ki" eki bitişik: "güzelki → güzelki" değil, "güzel ki" ayrı

Noktalama

• Virgül: Uzun cümlelerde soluk yeri, sıralamada
• Noktalı virgül: İki bağımsız ama ilişkili cümle arasında
• Tire: Açıklama, konuşmada
• Tırnak: Alıntı, özel terim, ironi

Adım Adım Metin Üretimi

1. Amacı belirle: Ne yazılıyor? (e-posta, rapor, sosyal medya, dilekçe)
2. Tonu belirle: Resmi mi, gayriresmi mi?
3. Hedef kitleyi belirle: Kim okuyacak?
4. Taslak oluştur: Ana fikir → Destekleyici noktalar → Kapanış
5. Yabancı kelimeleri temizle: Türkçe karşılıklarla değiştir
6. Oku ve düzelt: Sesli okur gibi kontrol et

E-posta Şablonları

Resmi İstek E-postası

Konu: [Konu Başlığı]

Sayın [Unvan] [Soyadı],

[Amaç cümlesi - ne istiyorsunuz?]

[Gerekçe - neden istiyorsunuz? 1-2 paragraf]

[Sonuç - ne bekliyorsunuz?]

Konuya gösterdiğiniz ilgi için şimdiden teşekkür ederim.

Saygılarımla,
[Ad Soyad]
[Unvan]
[İletişim Bilgileri]

İş Teklifi E-postası

Konu: [Proje/Konu] Hakkında İş Birliği Teklifi

Sayın [İsim/Unvan],

[Şirket/Kendiniz hakkında kısa tanıtım]

[Teklif nedir - net ve öz]

[Faydalar - karşı tarafa ne kazandırır]

[Sonraki adım - ne yapılmasını istiyorsunuz]

İyi çalışmalar,
[Ad Soyad]

Türkçe Metin Düzeltme Kontrol Listesi

Bir metni düzeltirken sırayla kontrol et:

• Yabancı kelimeler Türkçeleştirildi mi?
• Sen/siz tutarlı mı?
• Cümleler çok uzun mu? (20+ kelime = böl)
• Edilgen/etken fiil bağlama uygun mu?
• Noktalama işaretleri doğru mu?
• Başlık ve bitiş formülü uygun mu?
• Paragraflar mantıklı sırayla mı?

Özel Türkçe İfadeler

İş Hayatında Kibar Reddetme

• "Maalesef bu dönemde kapasitemiz müsait değil."
• "Değerli teklifiniz için teşekkür ederiz; ancak şu an için uygun değil."
• "Önceliklerimiz nedeniyle bu fırsatı değerlendiremeyeceğiz."

Teşekkür İfadeleri (Resmi)

• "İlginiz ve desteğiniz için teşekkür ederim."
• "Gösterdiğiniz anlayış için minnettarım."
• "Katkılarınız için şükranlarımı sunarım."

Bilgi Talebi

• "Bu konuda bilgi verebilirseniz memnun olurum."
• "Konu hakkında görüşlerinizi öğrenmek isterim."
• "Durumu değerlendirmenizi rica ederim."

Daha fazla örnek için dil-rehberi.md dosyasına bakın.